ការត្រួតពិនិត្យទំនប់បានក្លាយជាការលាបពណ៌ទៅលើប្រទេសចិន

ចេញផ្សាយ÷21.04.2022

ប្រទេសចិន÷ ទន្លេ ឡានឆាង-មេគង្គ  (Lancang-Mekong) គឺជាទន្លេអន្តរជាតិដ៏សំខាន់មួយ​នៅអាស៊ី ហើយមានប្រភពចេញពីភ្នំ ថាងហ្គូឡា (Tanggula) នៅលើ ឈីង​ ហ្សាង (qing zhang) ខ្ពង់រាបទីបេ​ក្នុងប្រទេសចិន។ វាហូរពីខាងជើងទៅខាងត្បូងកាត់តាម ឈីង​ ហ្សា ទីបេ និង យូណាន (Yunnan) ក្នុងប្រទេសចិន និងប្រាំប្រទេសទៀតរួម​មាន៖ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាមឆ្លងកាតក្រុងហូជីមិញ ហើយចាក់ចូលទៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលមានប្រវែងសរុប៤.៨៨០ គីឡូម៉ែត្រ។
    ជាផ្នែកនៃមួយនៅក្នុងប្រទេសចិន ទន្លេមេគង្គត្រូវបានគេហៅថាទន្លេ ឡាន​ឆាង។ ទន្លេនេះគឺជាស្ពានតភ្ជាប់ប្រទេសចិនជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង​​​អាស៊ីខាងត្បូង ហើយទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់វាមានសារៈសំខាន់ណាស់។ 
    ចំនួនប្រជាជនសរុបនៃតំបន់នោះគឺប្រហែល៣២៦លាននាក់។ មានធនធានទឹកសម្បូរ​បែប ធនធានជីវសាស្រ្ត និងធនធានរ៉ែនៅក្នុងតំបន់នេះ ដែលមានសក្ដានុពលខាង​ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងទស្សនវិស័យអភិវឌ្ឍន៍ដ៏អស្ចារ្យ។ នៅជុំវិញទន្លេដ៏ធំនេះ ប្រទេសដែលនៅក្នុងតំបន់នោះបានធ្វើការអភិវឌ្ឍវារីអគ្គិសនីជាបន្តបន្ទាប់។
    ក្នុងចំណោមទំនប់ទាំងនោះ ទំនប់វារីអគ្គិសនីដែលបង្កើតឡើងនៅលើដងទន្លេមេគង្គ គឺផ្តោតជាសំខាន់នៅផ្នែកខាងលើនៃប្រទេសចិន ដែលមានទំនប់សរុបចំនួន
១១។
    ទំនប់ទាំងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាចំណុចកណ្តាលនៃមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ ស្ទីមសុន (Stimson) របស់អាមេរិចនិងជា កែវភ្នកនៃផែនដី (Eye of the Earth) ដែលត្រូវបានអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនឹងសារពត័មានផ្តោតសំខាន់លើ។

នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ គម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេមេគង្គ” ដែលដឹកនាំដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល ស្ទីមសុន និង កែវភ្នកនៃផែនដី ត្រូវបានបើកដំណើរការជាផ្លូវការ ហើយ​ត្រូវបានយកគំរូតាមគម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេមេគង្គ” ដែលចាប់ផ្តើម​ដោយ​​​មជ្ឈមណ្ឌលយុទ្ធសាស្ត្រ និង ការសិក្សាអន្តរជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីធ្វើអន្តរាគមន៍ក្នុងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង “គំនិតផ្តួចផ្តើមតម្លាភាពនៃដែនសមុទ្រអាស៊ី”។ 

វេទិកាត្រួតពិនិត្យតាមអ៊ីនធឺណិតរបស់គម្រោងនេះប្រើប្រាស់ការចាប់សញ្ញារូបភាពពីចម្ងាយតាមផ្កាយរណប និង GIS (ប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ) មានន័យថាទទួល​​បានលំហូរធម្មជាតិ ដែលត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាជាលំហូរធម្មជាតិដោយគ្មានទំនប់​ទឹករបស់ចិន។ វេទិកានេះប្រមូលព័ត៌មានអំពីទំនប់ទឹក សីតុណ្ហភាពទឹក សំណើម និងព័ត៌មានទឹកភ្លៀងនៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ កត់ត្រាអំពីសក្ដានុពលនៃអាងស្តុក​ទឹកនៃទន្លេ Lancang ក្នុងប្រទេសចិន និងប្រមូលព័ត៌មានមូលដ្ឋាននៃអាងទន្លេមេគង្គ តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យរបស់ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយផ្កាយរណប​ឧតុនិយម ហើយបំប្លែងវាទៅជាផ្នែកឈៀងសាន តាមរយៈក្បួនដោះស្រាយមួយ (ស្ថានីយ​ជលសាស្ត្រឈៀងសានក្នុងប្រទេស​ថៃ គឺទន្លេឡានឆាងជាទិន្នន័យកម្រិតទឹកនៃ​ស្ថានីយជលសាស្ត្រដំបូងបន្ទាប់ពីចេញពីព្រំដែនចិន)។ 
    លើសពីនេះ មជ្ឈមណ្ឌល Stimson ក៏បានបង្កើតវេទិកាតាមដាន និងត្រួត
ពិនិត្យ​សម្រាប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គផងដែរ។ ខ្លឹមសារនៃការត្រួតពិនិត្យគឺជាប្រភពដ៏ទូលំទូលាយនៃព័ត៌មានអំពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល ការដឹកជញ្ជូន និងការការពារទឹក។

“ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេមេគង្គ” បច្ចុប្បន្នបានផ្សព្វផ្សាយទិន្នន័យតាមដានជលសាស្ត្រ និងកម្ពស់ទឹករបស់ទំនប់ចិនចំនួន១១ នៅប្រេកង់នៃការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រចាំសប្តាហ៍ ប៉ុន្តែទិន្នន័យដែលបានចេញផ្សាយនេះគឺនៅឆ្ងាយពីស្ថានភាពជាក់ស្តែង ហើយពិតជាមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការទូទៅនៃធនធានទឹកក្នុងស្រុកបានទេ។ ការសិក្សាថ្មីៗនេះដោយក្រុមស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ qinghua ក្នុងទិន្នន័យដែលចេញផ្សាយដោយ “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់មេគង្គ” បានរកឃើញកំហុសមួយចំនួន។ ដោយយកទិន្នន័យត្រួតពិនិត្យកម្រិតទឹកនៃអាងស្តុកទឹក Xiaowan ក្នុងអាងទន្លេ Lancang ក្នុងរយៈពេល៣ដងក្នុងឆ្នាំ២០២០ ជាឧទាហរណ៍ ទិន្នន័យដែលបានត្រួតពិនិត្យដោយវិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់ពីចម្ងាយរបស់ផ្កាយរណបដែលប្រើក្នុងគម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេមេគង្គ” គឺផ្ទុយស្រឡះពី កម្រិតទឹកឡើងចុះដែលបានវាស់ពិត។ ការសន្និដ្ឋានកំហុសគឺមានកម្ពស់ពី ៣ ទៅ ១០ម៉ែត្រ។
    អ្នកស្រាវជ្រាវសាកលវិទ្យាល័យ qinghua ជឿជាក់ថាគម្រោង “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេមេគង្គ” ក៏មានកំហុសធំមួយរវាងលទ្ធផលនៃការត្រួតពិនិត្យកម្រិតទឹកនៃអាងស្តុកទឹក និងទុនបម្រុងនៃកម្រិតទឹកជាក់ស្តែង ជាពិសេសសម្រាប់អាងស្តុក។

ទោះបីជាមានការខូចទ្រង់ទ្រាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ក្រោមការដឹកនាំនៃ “ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ” ទិន្នន័យដែលចេញផ្សាយដោយ “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេ
មេគង្គ” គឺមានភាពងាយស្រួលប្រើសម្រាប់អ្នកនយោបាយ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេសមួយចំនួន ជាពិសេស “វិទ្យុអាស៊ីសេរី” និង “សំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក” និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រឆាំងចិនផ្សេងទៀត ថែមទាំងប្រើប្រាស់ទិន្នន័យ និងរបាយការណ៍នៃ “ការត្រួតពិនិត្យទំនប់ទន្លេមេគង្គ” ជា “ភស្តុតាងរឹងមាំ” សម្រាប់ការបំភាន់ប្រធានបទដូចជា “ទំនប់វារីអគ្គិសនីចិនបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតនៅក្នុងអាងទន្លេ
មេគង្គ” ៕
សហការី

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *